Ngày 06/11/2026, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh An Giang phối hợp với Hội Đông y tỉnh tổ chức Hội thảo khoa học “Nâng cao chất lượng thu hái, sơ chế, chế biến dược liệu tại Phòng Chẩn trị Đông y trên địa bàn tỉnh An Giang”. Hội thảo có sự tham dự của khoảng 150 đại biểu tại hai điểm cầu Long Xuyên và Rạch Giá, trong đó có đại diện các sở, ngành, chuyên gia, cán bộ chuyên môn và các cơ sở Đông y trên địa bàn tỉnh.
Toàn cảnh Hội thảo
Một trong những nội dung đáng chú ý tại Hội thảo là mô hình nhà sấy dược liệu bằng năng lượng mặt trời do Trung tâm Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo tỉnh An Giang giới thiệu. Đây là giải pháp ứng dụng khoa học và công nghệ nhằm cải thiện điều kiện phơi sấy, hạn chế tác động của thời tiết, bụi bẩn, côn trùng và góp phần nâng cao chất lượng dược liệu sau thu hoạch.
Mô hình nhà sấy dược liệu bằng năng lượng mặt trời tại xã Châu Phong
Mô hình được triển khai tại Phòng Chẩn trị Y học cổ truyền từ thiện xã Châu Phong từ năm 2025, với diện tích nhà sấy khoảng 48 m². Hệ thống được thiết kế gồm khung nhà, mái lấy sáng, quạt đảo khí, quạt hút, thiết bị hỗ trợ nhiệt và các kệ phơi nhiều tầng. Quy trình vận hành kết hợp theo dõi nhiệt độ, độ ẩm, sơ chế nguyên liệu và đóng gói, bảo quản bằng thùng chứa, vật liệu hút ẩm và máy hút chân không.
Theo kết quả thử nghiệm được trình bày tại Hội thảo, với ba loại dược liệu gồm chùm gởi, huỳnh bá và tía tô, thời gian phơi sấy bằng hệ thống nhà sấy năng lượng mặt trời giảm khoảng 30% so với phương pháp phơi nắng truyền thống. Các mẫu dược liệu được theo dõi sau 3 và 4 tháng bảo quản có kết quả về độ ẩm và tổng số nấm men, nấm mốc nằm trong giới hạn đối chiếu được nêu trong báo cáo. Kết quả bước đầu cho thấy tiềm năng ứng dụng mô hình trong cải thiện điều kiện phơi sấy và bảo quản dược liệu tại các cơ sở Đông y.
Mô hình nhà sấy dược liệu bằng năng lượng mặt trời tại Phòng Chẩn trị Đông y xã Châu Phong
Từ thực tế vận hành, đại diện Phòng Chẩn trị Đông y xã Châu Phong chia sẻ kinh nghiệm trong phân loại nguyên liệu, bố trí dược liệu trên các khay phơi, theo dõi nhiệt độ và độ ẩm, vệ sinh thiết bị và kiểm soát quá trình sấy. Bên cạnh những hiệu quả đạt được, mô hình vẫn cần tiếp tục hoàn thiện về khả năng thu nhiệt trong thời gian mưa kéo dài, công suất phơi sấy vào mùa cao điểm và công tác bảo trì thiết bị.
Tăng cường kiểm soát chất lượng dược liệu từ cơ sở
Bên cạnh mô hình nhà sấy, Hội thảo còn ghi nhận nhiều giải pháp liên quan đến phát triển nguồn nguyên liệu và nâng cao chất lượng dược liệu. Tham luận của Hội Đông y xã Phú Tân giới thiệu kinh nghiệm xây dựng 06 vườn thuốc mẫu với tổng diện tích khoảng 7.500 m², đồng thời mở rộng diện tích trồng dược liệu 25.000 m² tại xã Bình Chánh, góp phần chủ động nguồn nguyên liệu phục vụ khám, chữa bệnh.
PGS. TS. Hồ Thanh Bình, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang phát biểu thảo luận
ThS. Bác sĩ Trần Quang Thảo, Chủ tịch Hội Đông y tham gia phát biểu thảo luận
Các đại biểu cũng trao đổi về yêu cầu kiểm soát chất lượng dược liệu từ khâu thu hái, nhận diện, sơ chế đến phơi sấy và bảo quản; tăng cường tập huấn chuyên môn, kiểm soát nguồn gốc nguyên liệu, phòng ngừa ẩm mốc và bảo đảm an toàn cho người sử dụng. Đối với nguồn dược liệu tự nhiên, việc khai thác cần gắn với bảo vệ rừng, phòng cháy, chữa cháy rừng và bảo tồn đa dạng sinh học.
Đáng chú ý, Hội Đông y tỉnh kiến nghị cấp có thẩm quyền xem xét hỗ trợ từ 30–50% kinh phí xây dựng nhà sấy dược liệu bằng năng lượng mặt trời, phần còn lại huy động từ nguồn xã hội hóa, nhằm tạo điều kiện để các cơ sở Đông y tiếp cận và từng bước nhân rộng mô hình.
Kết luận Hội thảo, ông Trương Minh Thuần, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh An Giang, nhấn mạnh sự cần thiết phải nâng cao chất lượng dược liệu trong toàn bộ quy trình từ thu hái đến sơ chế, phơi sấy và bảo quản; đồng thời đề nghị các cơ quan, đơn vị liên quan tăng cường phối hợp, hỗ trợ các cơ sở Đông y ứng dụng khoa học và công nghệ vào thực tiễn.
Thông qua Hội thảo, mô hình nhà sấy dược liệu bằng năng lượng mặt trời tại xã Châu Phong là một kinh nghiệm thực tiễn đáng quan tâm, góp phần gợi mở hướng ứng dụng công nghệ phù hợp với điều kiện của các cơ sở Đông y. Việc tiếp tục đánh giá, hoàn thiện và nhân rộng mô hình, gắn với chuẩn hóa quy trình sơ chế, bảo quản sẽ góp phần nâng cao chất lượng dược liệu, phát huy giá trị y học cổ truyền và phục vụ tốt hơn công tác chăm sóc sức khỏe Nhân dân.
Nguyễn Văn Nhanh
